PROJECTEN
Noorderplantsoenbuurt, Groningen
Meer dan energieneutraal in 2040
De Noorderplantsoenbuurt in Groningen (stad) wil niet alleen de groenste buurt in de provincie zijn, ook energieneutraliteit in 2024 staat hoog op de agenda. Om dat proces aan te jagen, hebben de marktexperts van ‘Smart Energy Cities’ nu plannen ontwikkeld voor de innovatie van vier modelwoningen die typerend voor de buurt zijn. Tevens heeft hun betrokkenheid tot een flinke toename van het gebruik van duurzame bronnen geleid, vooral van zonnepanelen.

Energietransitie van onderen af

[wijk]

Wat begon als initiatief van twee buurtbewoners, groeide uit tot de ambitie om als buurt in 2024 energieneutraal te zijn. Een spannende uitdaging in een buurt van tweeduizend huishoudens die uit veel oude (schippers)woningen en grotere woningen bestaat, aangevuld met enkele naoorlogse woningen. De kracht van het initiatief lijkt ‘m te zitten in de balans van het enthousiasme en de gedrevenheid van het buurtteam en een gedoseerde en gerichte ondersteuning vanuit deskundige organisaties en de overheid.

[aanpak]

De aanpak van de initiatiefnemers blijkt een succes. Buurtbewoners kunnen namelijk heel goed buurtgenoten activeren om energiebesparende maatregelen te treffen. En met genoeg draagvlak is de kans op succes in een buurt veel groter. Een eerste bijeenkomst in april 2014 bracht een collectieve zonnepanelenactie en een adressenbestand teweeg. Behalve de zoektocht naar technische (on)mogelijkheden, is het net zo belangrijk om naadloos aan te sluiten bij de belevingswereld van een huiseigenaar, huurder, student of huisbaas.

 

De initiatiefnemers hebben, samen met de marktexperts, een stappenplan gemaakt dat uitgaat van de kennis (tot verduurzamen) van de buurt. Als schakel fungeert het plan om vier huizen – die de verschillende woontypen in de wijk karakteriseren – tot modelwoningen voor de energietransitie uit te bouwen. Daarnaast zijn twee creative producers zijn ingeschakeld om te bepalen wat de beste manier is om bewoners te bereiken. Zij zijn vier dagen daadwerkelijk ‘in de buurt gedoken’. Dit leidde tot de samenstelling van zeven energietypes die, samen met aanvullende sociaal-demografische informatie, een goed inzicht biedt in het karakter van de buurt. Vervolgens hebben de innovatiecoach, het buurtteam en de betrokkenen een helder prestatiecontract opgesteld met hierin concrete afspraken over een meetbare toename van wooncomfort en minder energiegebruik opgenomen.

 

De volgende stap is een technisch advies voor bewoners, met een top vijf of tien welke aanpassingen de meest effectieve besparingen zullen opleveren. Het komt op de bewoner aan: die zal uiteindelijk één of meerdere keuze(s) moeten maken. Het buurtteam is nu op zoek naar financiers om de aanpassingen voor de eigenaren van de woningen aantrekkelijk en uitvoerbaar te maken.

[resultaat en vooruitblik]

De Noorderplantsoenbuurt – ofwel het Groenste Buurtteam – heeft meer dan alleen de ambitie om energieneutraal te zijn. Ze willen dat hun buurt ook daadwerkelijk de groenste wordt, met zoveel mogelijk bomen en bloeiende struiken. Een combinatie met andere sociale wijkactiviteiten zorgt ervoor dat bewoners met andere interesses bij de energietransitie van hun wijk betrokken raken. Bovendien heeft onderzoek uitgewezen dat mensen in een groene omgeving vaak gelukkiger zijn. Dat levert ook energie op!

Lessons Learned

  • Door verschillende ambities te combineren, raken meer bewoners betrokken.
  • Voor draagvlak en enthousiasme is het nodig dat andere partijen het tempo en de wensen van het bewonerscollectief volgen.
  • Breekijzer voor verdere verduurzaming is het plan om vier innovatiewoningen neer te zetten die de verschillende typen in de wijk representeren.
  • Neem de bewoners mee door hen te faciliteren met bijvoorbeeld soep met broodjes, uiteraard geleverddoor een ondernemer uit de buurt

Meer informatie

www.noorderplantsoen.nl